Frankowicze najważniejsze wiadomości

Ugody dla Frankowiczów mogą być niebezpieczne? Rzecznik Finansowy ostrzega!

W dniach 7-9 września 2021 r. odbyła się kolejna XXX edycja Forum Ekonomicznego w Karpaczu. Jeden z paneli poświęcony był tematyce kredytów frankowych i ochronie konsumenta na rynku finansowym. Szerzej omawianą kwestią były ugody proponowane kredytobiorcom przez banki.

Uczestniczący w panelu Rzecznik Finansowy Mariusz Jerzy Golecki ostrzegł Frankowiczów przed podejmowaniem pochopnych decyzji w sprawie ugód. Propozycje składane przez banki powinny być każdorazowo przedmiotem analizy ze strony prawnika, pod kątem niekorzystnych dla konsumenta zapisów.

Uważać na nieuczciwe zapisy w ugodach

Według Rzecznika Finansowego, bardzo istotne jest aby klient banku, który otrzyma propozycję zawarcia ugody mógł skonsultować się z prawnikiem, który będzie potrafił ocenić czy propozycja jest korzystna.

Klient pozostawiony sam sobie może być narażony na różne nieuczciwe klauzule, które bank przemyci do treści modyfikowanej umowy.

Całkiem niedawno, w związku z wybuchem pandemii banki próbowały wykorzystać sytuację dotyczącą tzw. „wakacji kredytowych” do przemycenia zapisów uniemożliwiających dochodzenie roszczeń wobec banku.

Dotyczyło to propozycji aneksów do umowy, na mocy których klient mógł skorzystać z czasowego zawieszenia płatności rat. Biuro Rzecznika Finansowego dotarło do przynajmniej dwóch aneksów wprowadzających „wakacje kredytowe”, w treści których banki dodatkowo zamieściły klauzule, na mocy których klient nieświadomie uznał roszczenia banku z tytułu kredytu, a dodatkowo przyznał, że bank ma niesporną wierzytelność.

Tym samym w treści aneksów, które miały dotyczyć wyłącznie „wakacji kredytowych” bank zamieścił zapisy, pozwalające na zablokowanie w sądzie możliwości dochodzenia roszczeń przez kredytobiorcę. Opisany przypadek zakończył się pomyślnie, bo sąd nakazał wykreślenie nieprawidłowych zapisów, a sprawa została w I instancji rozstrzygnięta na korzyść kredytobiorcy.

Ugody powinny być pod lupą UOKiK i Rzecznika Finansowego

Propozycja ugody składana klientowi przez bank powinna by wnikliwie zbadana, czy nie zawiera ona warunków niekorzystnych.

Banki zazwyczaj utrzymują treści ugód w tajemnicy, powołując się na stosowne przepisy nakazujące poufność relacji bank – klient. Niektóre instytucje już sygnalizowały problemy zgodności ugód proponowanych na zasadach KNF z przepisami dotyczącymi ochrony konsumenta.

Jedną z instytucji, która zadeklarowała, że weźmie pod lupę propozycje banków i zbada je od strony praw konsumenta jest UOKiK.

Przeczytaj: UGODY Z PKO BP – CZY UGODA Z BANKIEM SIĘ OPŁACA?

Rzecznik Finansowy Mariusz Golecki w trakcie XXX Forum Ekonomicznego w Karpaczu zaproponował, wzorując się na rozwiązaniach przyjętych w Irlandii, aby mediację pomiędzy bankiem i klientem przeprowadzał właśnie Rzecznik Finansowy, który w razie braku consensusu pomiędzy stronami sporu, mógłby także wydać wiążące rozstrzygnięcie.

Taka forma mediacji pozwoliłaby klientom banków uniknąć podpisania ugód na niekorzystnych warunkach.

Większa skłonność banków do ugód – brak korzystnych rozwiązań

Zarówno brak uchwały prezydenckiej (w wersji z 2017 roku), która miała kompleksowo rozstrzygnąć problem kredytów frankowych, jak i większe szanse na wygraną Frankowiczów w sądach po przełomowym orzeczeniu TSUE z października 2019 r. (Dziubak vs Raiffeisen), powodują, że banki są bardziej skłonne do składania propozycji ugodowych.

Coraz większe koszty ponoszone przez banki w związku z portfelami kredytów frankowych stanowią zachętę do rozwiązywania sporów w sposób ugodowy, choć należy zaznaczyć, że nadal żaden bank masowo nie proponuje swoim Klientom ugód chociażby na warunkach KNF.

Warto przypomnieć, że kredyty sporne obarczone są bardzo wysokim ryzykiem, które wzrosło w ostatnich latach ze 100 do 150%.

Dodatkowo, banki są zobligowane do tworzenia rezerw na ryzyko prawne związane z kredytami walutowymi. W sądach zarówno przybywa nowych spraw z powództwa kredytobiorców frankowych, jak i kolejnych wygranych Frankowiczów.

Dla banków wiąże się to z dodatkowymi kosztami, dlatego można obecnie obserwować zainteresowanie sektora bankowego ugodami.

 

Przed wyrokiem TSUE w sprawie państwa Dziubak banki odrzucały propozycje mediacyjne w sprawie kredytów frankowych, w których uczestniczył Rzecznik Finansowy. Kiedy szala zwycięstw w sądach przechyliła się na stronę kredytobiorców, pojawiło się więcej propozycji ugód, a banki są bardziej skłonne do ich zawierania.

Rzecznik Finansowy postuluje aby proces ugodowy był transparentny, opierał się o jasne zasady i odbywał przy wykorzystaniu instrumentów pozasądowego rozwiązywania sporów, przy udziale RF albo w sądzie polubownym przy KNF.

W sprawie niekorzystnego aneksu można interweniować u RF

Jak poinformował Rzecznik Finansowy, podpisanie niekorzystnej ugody z bankiem nie zamyka procesu dochodzenia roszczeń od klienta. W sytuacji jeśli podpisany w ramach ugody aneks do umowy zawiera niekorzystne dla klienta zapisy, ma on prawo zgłosić wniosek o interwencję u Rzecznika Finansowego i może liczyć na reakcję w tej sprawie.